Zarejestruj    Zaloguj    Dział    Szukaj    FAQ

Strona główna forum » Eksploracja » Koleje i wszystko co z nimi związane » Koleje - Podkarpackie




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 1 ] 
Autor Wiadomość
 Post Napisane: 11 cze 2020, o 16:27 
Offline
Bratnia dusza
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 gru 2016, o 20:34
Posty: 705
Lokalizacja: Gorlice
Imię: Waldemar
Tunel pod przełęczą Łupkowską, będący jednocześnie granicą między Polską a Słowacją. Bardzo burzliwe były losy tego miejsca na przestrzeni lat.

Początkowo trasa miała biec przez przełęcz Dukielską, lecz ostatecznie wybrano przełęcz Łupkowską. Budowę tunelu rozpoczęto w roku 1870. Po pierwszych postępach nastąpiły znacznie opóźnienia, wpierw osunięcia gruntu, potem epidemia cholery, a następnie zmienne warunki geologiczne, które wymuszały zmiany całego projektu, poprzez przekrój, skrócenie długości i dodatkowe wzmocnienie ścian. Do końca 1872r. zbudowano tory od Humennego oraz od Komańczy. Ruch pociągów z Węgier rozpoczął się w 1873, ale tunel nie był dalej dokończony, doszły kolejne problemy finansowe spółki budującej przedsięwzięcie. Ostatecznie oddano go do użytku 30 maja 1874r. Linia była jednotorowa aż do 1896r. kiedy położono drugi tor.

Maksymalne nachylenie po stronie Słowackiej wynosi 26 promili, a po Polskiej 24 promile. Najmniejszy łuk ma promień 250m. Tunel po oddaniu do użytku miał długość 642m, obecna jego długość wynosi 416m - była ona skracana zarówno w trakcie budowy, jak i w czasie I wojny, kiedy odbudowywano tunel po wysadzeniu. Pierwotnie zakładano jego długość na 1000m, 750m, a nawet 260m (różne koncepcje w trakcie napotykania problemów geologicznych).

W czasie I wojny światowej, tunel wpierw uszkodziły wycofujące się wojska Austro-Węgierskie, a następnie wycofujące się wojska Rosyjskie. Doprowadziło to do zawalenia się tunelu po obydwu stronach. Zapewne podczas odbudowy skrócono odcinek od obecnej strony Polskiej.

Po podpisaniu traktatu w Trianon w 1920r., Węgrzy musieli zlikwidować drugi tor. Następnie podczas II wojny światowej w 1939r. tunel wysadziły wojska Polskie. Niemcy odbudowali go i przywrócili ruch w 1943r. a następnie w 1944r. wysadzili go ponownie. Wojska ZSRR chcąc wspomóc słowackie powstanie, przystąpiły do uruchomienia tymczasowej linii kolejowej o długości 3,5km biegnącej nad tunelem ze stacją tymczasową "Pobieda". Nachylenie na tej trasie wyniosło aż 38 promili. Na wypadek nie trzeba było długo czekać, w jednym ze składów z paliwem i amunicją nie wytrzymały hamulce co doprowadziło do wykolejenia się pociągu. W wyniku eksplozji i pożaru zginęła obsługa i żołnierze. Nie ma zachowanej dokumentacji jak przebiegał dokładnie transport tą linią, ale jedna z wersji mówi, iż 2 lokomotywy wciągały od strony Łupkowa po jednym wagonie na górę, gdzie formowano skład, a następnie kolejne dwie lokomotywy zjeżdżały z nim na stronę Słowacką. Po tym wypadku zaprzestano jej używania.

Na przełomie 1945/1946 udrożniono tunel i zlikwidowano tymczasową górną linię, uroczyste otwarcie miało miejsce 7.11.1946r. Przeprawa ta została jednak zamknięta już w 1952 i ruch zamarł aż do roku 1974, kiedy to rozpoczęto tranzyt węgla i koksu z Polski do Rumunii i Bułgarii. Przywrócono też ruch pasażerski. Przewozy te zakończyły się jednak w 1988r. W latach 90-tych wznowiono ruch pasażerski wymieniając podłoże i tory. W 1996r. po raz czwarty dokonano uroczystego otwarcia tunelu. Po 2000 roku ruch zaczął stopniowo zamierać i regularne połączenia zawieszono, a następnie zlikwidowano. Kursowały tędy jeszcze pociągi w okresie wakacyjnym.

W 2018r. dokonano remontu linii i tunelu po stronie Polskiej. W styczniu 2020 roku rozpoczęto prace projektowe rewitalizacji linii Nowy Zagórz - Łupków, mają zakończyć się w 2022. Linia ma być zrewitalizowana do 2027r.

Źródła:
Książka Rudolf R. von Gunesch Der Lupkower Tunnel der Ersten ungarisch-galizischen Eisenbahn Wiedeń 1878r.
Czasopismo Świat Kolei 5/2007 Ales Kucera Tunel Łupkowski - 10 lat ponownej eksploatacji
Książka Stanisława Krycińskiego Bieszczady - Od Komańczy do Wołosatego Rzeszów 2018

Zdjęcia archiwalne:

Tunel w roku 1915, wlot od strony Węgierskiej (obecnie Słowackiej) - o czym świadczy łuk torów.
(ze strony http://www.letheko.pl)

Obrazek
--------------------------------------------------------------------------------------------------
Tunel od strony Węgierskiej, widoczny budynek komory celnej
(z artykułu Ales Kucera Tunel Łupkowski - 10 lat ponownej eksploatacji Świat Kolei 5/2007)

Załącznik:
Bez_tytułu_3.jpg
Bez_tytułu_3.jpg [ 72.03 KiB | Przeglądane 184 razy ]

--------------------------------------------------------------------------------------------------
Zdjęcia odbudowy tunelu w 1915r. po odbiciu z rąk Rosjan, Austriackie Archiwum Państwowe:

Widok na stronę Węgierską (obecnie Słowacką), widoczny budynek komory celnej:

Załącznik:
Bez_tytułu_2.jpg
Bez_tytułu_2.jpg [ 131.97 KiB | Przeglądane 184 razy ]

----------------------------------------------
Widok od strony Austro-Węgierskiej (obecnie Polskiej), widoczni ludzie rozkopujący tunel:

Załącznik:
Bez_tytułu_16.jpg
Bez_tytułu_16.jpg [ 153.5 KiB | Przeglądane 184 razy ]

----------------------------------------------
Widok od strony Austro-Węgierskiej (obecnie Polskiej), urobek wywożony końmi i wagonami:
Załącznik:
Bez_tytułu_18.jpg
Bez_tytułu_18.jpg [ 138.64 KiB | Przeglądane 184 razy ]

--------------------------------------------------------------------------------------------------
Zdjęcia odbudowy tunelu w 1915r. po odbiciu z rąk Rosjan, z książki:
ÖSTERREICH UNGARN IN WAFFEN, Mappe II: Durch Galizien, Wien 1916

Rozkopywanie tunelu:
Załącznik:
1.jpg
1.jpg [ 183.39 KiB | Przeglądane 184 razy ]

----------------------------------------------
Stawianie rusztowań:
Załącznik:
2.jpg
2.jpg [ 214.35 KiB | Przeglądane 184 razy ]

----------------------------------------------
Widok od strony Austro-Węgierskiej (obecnie Polskiej), urobek wywożony końmi i wagonami:
Załącznik:
3.jpg
3.jpg [ 211.48 KiB | Przeglądane 184 razy ]

----------------------------------------------
Zniszczony dworzec w Łupkowie:
Załącznik:
4.jpg
4.jpg [ 221.5 KiB | Przeglądane 184 razy ]


--------------------------------------------------------------------------------------------------
Uroczystości otwarcia tunelu 7.11.1946r. Słowacki serwis starych fotografii vtedy.tasr.sk

Załącznik:
Tunel Łupków - 07.11.1946 (1).jpg
Tunel Łupków - 07.11.1946 (1).jpg [ 159.05 KiB | Przeglądane 184 razy ]


Załącznik:
Tunel Łupków - 07.11.1946 (2).jpg
Tunel Łupków - 07.11.1946 (2).jpg [ 165.42 KiB | Przeglądane 184 razy ]


Załącznik:
Tunel Łupków - 07.11.1946 (5).jpg
Tunel Łupków - 07.11.1946 (5).jpg [ 183.11 KiB | Przeglądane 184 razy ]


Załącznik:
Tunel Łupków - 07.11.1946 (6).jpg
Tunel Łupków - 07.11.1946 (6).jpg [ 155.57 KiB | Przeglądane 184 razy ]

--------------------------------------------------------------------------------------------------

I trochę współczesnych zdjęć:

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

_________________
Tylko umarli widzieli koniec wojny
Platon


Góra 
 Zobacz profil  
 
Dodaj do: Dodaj do Gadu-Gadu Dodaj do Grono.net Dodaj do Twitter Dodaj do Blip Dodaj do Flaker Dodaj do Pinger Wypowiedź dla Wykop Wypowiedź dla Facebook Wypowiedź dla Gwar Wypowiedź dla Delicious Wypowiedź dla Digg Wypowiedź dla Google Wypowiedź dla Reddit Wypowiedź dla YahooMyWeb Śledzik Dodaj do Kciuk.pl Dodaj do Spinacz.pl Dodaj do Yam.pl
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 1 ] 

Strona główna forum » Eksploracja » Koleje i wszystko co z nimi związane » Koleje - Podkarpackie


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

 
 

 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
cron
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL

[ Time : 0.207s | 20 Queries | GZIP : Off ]