Eksploratorzy
http://eksploratorzy.stronazen.pl/

Bytom
http://eksploratorzy.stronazen.pl/viewtopic.php?f=114&t=1601
Strona 1 z 2

Autor:  Heniek [ 14 sie 2009, o 09:47 ]
Tytuł:  Bytom

http://www.zyciebytomskie.pl/artykul.ph ... 6&glowny=0

Tajemniczy ogród śmierci

Spacer po cmentarzu żydowskim. Ze wszystkich bytomskich cmentarzy ten wydaje się najbardziej tajemniczy. Pewnie dlatego, że nie jest dostępny do swobodnego zwiedzania, a wieść gminna niesie o dwóch olbrzymich psach spuszczanych przez dozorców wolno, by odstraszały intruzów.
Równocześnie cmentarz żydowski przy ul. Piekarskiej to najlepiej zachowana w Bytomiu nekropolia pod względem nienaruszenia „tkanki” historycznej. Tam czas jakby stanął w miejscu.
Wśród wielu osobliwości naszego miasta mało kto zwraca uwagę, iż mamy swoją własną „dzielnicę za Styksem” – dawne przedmieście piekarskie. Trudno mi wskazać większe nagromadzenie cmentarzy w jednej okolicy; być może jest to nawet europejski rekord, podobnie jak kursująca po ulicy Piekarskiej najkrótsza linia tramwajowa na naszym kontynencie. Wymieńmy: cztery cmentarze katolickie (Mater Dolorosa I i II, oraz przy ul. Powstańców Śląskich i Kraszewskiego), a ponadto cztery kolejne: cmentarz żydowski, ewangelicki, komunalny i jeszcze znajdujący się w granicach tego ostatniego – cmentarz wojenny żołnierzy sowieckich. Tylko na jednym cała substancja materialna przetrwała w takim wymiarze liczonym w setkach historycznych nagrobków (najstarsza macewa pochodzi z roku 1868) – na cmentarzu żydowskim; notabene jednym z zaledwie trzech czynnych cmentarzy żydowskich w województwie śląskim.
Stary kirkut znajdował się w Bytomiu przy dzisiejszej ul. Piastów Bytomskich – dziś to miejsce znaczy jedynie tablica pamiątkowa umieszczona na ścianie jednego z budynków. Jeszcze w końcu lat 50. minionego wieku dzieci okolicznych z kamienic wychodząc na podwórku bawiły się w krajobrazie śmierci – wśród resztek nagrobków i macew. W latach 60. wieziono je na cmentarz komunalny, a teren starego kirkutu zrównano. Tak umierają cmentarze, pozostają może jedynie cienie. Na starym cmentarzu ostatni pochówek odbył się w 1897 roku, na nowym przy ul. Piekarskiej grzebanie zmarłych rozpoczęto się 1868 roku. Do dziś zachowało się tam około (autorzy różnych opracowań podają inne liczby) 800-1200 historycznych nagrobków – nawiązujących do tradycyjnej macewy, a także tych w formie obelisku oraz okazałych grobowców o formach wywiedzionych z klasycyzmu i modernizmu, co stanowi świadectwo kulturowej asymilacji bytomskich Żydów. Wykonane z piaskowca i – w większej części – z granitu, oplecione bluszczem zielonym nawet w zimie. Prawie na każdym znajdują się litery TNCBH. Ten hebrajski skrót słów zaczerpniętych z Pierwszej Księgi Samuela oznacza: Niech dusza jego spleciona będzie węzełkiem życia. Tutaj znajdują się grobowce rodzinne znanych niegdyś bytomskich rodów: Friedländerów, Lőwich, Rosenthalów, Proskauerów – przemysłowców, rzemieślników i kupców, obywateli Bytomia. Jest też grób zasłużonego rabina Maxa Kopfsteina – autora dziejów bytomskiej diaspory żydowskiej.
W 1991 roku ocalałe macewy ze starego kirkutu przy dzisiejszej ulicy Piastów Bytomskich przewieziono z cmentarza komunalnego do magazynów Muzeum Górnośląskiego. Z ich szczątków, z rozbitych tablic architekt Marek Miodoński z rzeźbiarzem Stanisławem Pietrusą wykonali na cmentarzu żydowskim swoiste lapidarium – „Ścianę pamięci” usytuowaną pod murem nekropolii od strony ul. Prusa. Przynajmniej kamienie powróciły na kirkut – może wraz z nimi przywędrowały tu również duchy? Dzisiaj na cmentarzu żydowskim wciąż odbywają się pochówki, jednak ta nekropolia to przede wszystkim królestwo – a także świadectwo – historii. Historii, która zakończona, a właściwie przerwana została w sposób dramatyczny i tragiczny – bytomską synagogę w stylu mauretańskim strawiły płomienie w czasie „nocy kryształowej”, zaś rzesza bytomskim Żydów trafiła do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Auschwitz. Tutaj pozostał tajemniczy ogród śmierci za wysokim murem, w środku miasta, wśród mieszkalnych kamienic. Kogo interesuje historia Bytomia – musi tam się wybrać; wejście na cmentarz i zwiedzenie go jest utrudnione, ale nie niemożliwe.
Załącznik:
1.JPG
1.JPG [ 238.63 KiB | Przeglądane 576 razy ]

Załącznik:
2.JPG
2.JPG [ 245.54 KiB | Przeglądane 576 razy ]

Załącznik:
3.JPG
3.JPG [ 240.86 KiB | Przeglądane 576 razy ]

Załącznik:
4.JPG
4.JPG [ 232.07 KiB | Przeglądane 576 razy ]

Załącznik:
5.JPG
5.JPG [ 253.49 KiB | Przeglądane 576 razy ]

z http://bytom.naszemiasto.pl/kontakty_ad ... l?opinie=1

parę lat temu, staraniem bytomskich samorządowców i tamtejszych środowisk kulturalnych, utworzono tu osobliwą "Ścianę pamięci". Zbudował ją miejscowy rzeźbiarz, Stanisław Pietrusa.
"Ściana pamięci" to kompozycja złożona z porzuconych, często bardzo zniszczonych macew (czyli kamiennych nagrobków z hebrajskimi inskrypcjami). Przypomina o dawnych mieszkańcach Bytomia, wyznawcach judaizmu, których sporo w tym mieście mieszkało, zwłaszcza za niemieckich czasów. Zresztą większość z nich zasymilowało się z językiem i kulturą niemiecką.
Zgodnie z tradycją judaistyczną groby nie powinny być przekopywane czy w jakikolwiek inny sposób naruszane. Utworzenie "Ściany pamięci" nie naruszyło tej tradycji, gdyż nie łączyło się ingerencją w samą strukturę bytomskiego kirkutu. Wprost przeciwnie - w ten sposób oddano hołd pamięci tym, których wśród nas już od dawna nie ma.
Załącznik:
13.JPG
13.JPG [ 249.42 KiB | Przeglądane 576 razy ]

Załącznik:
16.JPG
16.JPG [ 247.43 KiB | Przeglądane 576 razy ]

Załącznik:
17.JPG
17.JPG [ 254.92 KiB | Przeglądane 576 razy ]

Załącznik:
18.JPG
18.JPG [ 247.29 KiB | Przeglądane 576 razy ]

Załącznik:
12.JPG
12.JPG [ 231.95 KiB | Przeglądane 575 razy ]

Załącznik:
11.JPG
11.JPG [ 233.33 KiB | Przeglądane 575 razy ]

Pomnik wystawiony przez królestwo Holandii swoim obywatelom
Załącznik:
7.JPG
7.JPG [ 218.29 KiB | Przeglądane 575 razy ]

Załącznik:
9.JPG
9.JPG [ 182.45 KiB | Przeglądane 575 razy ]

na pierwszym planie groby rodziny Fiedler,na drugim pod drzewem
RABBINATSKANDIDAT
Bernhard Gries
Załącznik:
15.JPG
15.JPG [ 247.11 KiB | Przeglądane 573 razy ]

to powinny być groby poległych uczestników I W.Ś.
Załącznik:
16.JPG
16.JPG [ 255.75 KiB | Przeglądane 573 razy ]

kilka ujęć z głównej alejki
Załącznik:
17.JPG
17.JPG [ 212.21 KiB | Przeglądane 573 razy ]

Załącznik:
18.JPG
18.JPG [ 250.69 KiB | Przeglądane 573 razy ]

Załącznik:
19.JPG
19.JPG [ 250.89 KiB | Przeglądane 573 razy ]

Załącznik:
20.JPG
20.JPG [ 234.55 KiB | Przeglądane 573 razy ]

Załącznik:
35.JPG
35.JPG [ 242.93 KiB | Przeglądane 573 razy ]

Autor:  _hipcia [ 11 wrz 2009, o 18:52 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

Stary bytomski kirkut przed wojną (dokładniej w 1932 roku) był przy Kaiserstraße.
Wykopałam jego zdjęcie na Śl.Biblio.Cyfrowej.

Załącznik:
1.jpg
1.jpg [ 34.21 KiB | Przeglądane 1611 razy ]


Źródło (zdjęcie jest na ostatniej stronie):
http://www.sbc.org.pl/dlibra/doccontent?id=7628

Autor:  Heniek [ 12 wrz 2009, o 07:04 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

hm. nie widziałem tam aż tak wielkiego stoku

Autor:  _hipcia [ 12 wrz 2009, o 07:42 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

Według Sztetla stary cmentarz był na wałach miejskich, więc może te zbocze to wały :?:

Autor:  Heniek [ 12 wrz 2009, o 10:02 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

_hipcia napisał(a):
Według Sztetla stary cmentarz był na wałach miejskich, więc może te zbocze to wały :?:


Stary cmentarz żydowski w Bytomiu założono w 1720 r. Był on ustytuowany na wałach miejskich w pobliżu Bramy Gliwickiej (w okolicy dzisiejszej ul. Piastów Bytomskich)[1.1]. Już w drugiej połowie XVIII w. jego teren został całkowicie zapełniony i podjęto decyzję o założeniu nowego cmentarza przy ul. Piekarskiej.

fotka jest ze starego cmentarza,teraz jest jasność.Ten na Piekarskiej jest płaski.

Autor:  _hipcia [ 5 lis 2009, o 21:43 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

W jaki sposób można się tam dostać? Trzeba się z kimś umawiać? Czy też są jakieś dziury w płocie?

Autor:  Heniek [ 7 lis 2009, o 14:08 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

_hipcia napisał(a):
W jaki sposób można się tam dostać? Trzeba się z kimś umawiać? Czy też są jakieś dziury w płocie?


Dziur nie ma.Wystarczy podejść do bramy zadzwonić i pogadać,Z fotkami możesz mieć mały problemik,ale i to powinnaś pokonać jako i mnie się udało.

Autor:  _hipcia [ 7 lis 2009, o 14:22 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

Nooo, wsio zrobiłam jak napisałeś (choć z rana), ale niestety dziś szabat i pan nas nie wpuścił (mam wrażenie, że to był tylko pretekst). Czułam, że tak będzie, ale jechałam do Bytomia tak, czy inaczej, więc spróbowałam. Nie wyszło, kiedyś jeszcze spróbuję.

Autor:  safnat [ 7 lis 2009, o 15:41 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

Co do górek i dolin w Bytomiu to weźcie pod uwagę, że Bytom w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, na skutek szkód górniczych, zapadł się o kilka metrów. Na dodatek to zapadanie nie jest równomierne.

Autor:  _hipcia [ 2 sie 2010, o 21:11 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

Heniek napisał(a):
Z fotkami możesz mieć mały problemik,ale i to powinnaś pokonać jako i mnie się udało.

Byłam wczoraj i z fotkami miałam problem. Przyznam, że opiekunowie cmentarza nie należą do milaczków :| Nie wiem dlaczego tamtejsza gmina prowadzi politykę "zamkniętej twierdzy"... Miałam wrażenie, że byłam intruzem, który był śledzony i upominany za fotografowanie. Uwagę zwróciła mi również pani, która przyszła na czyjś grób. Na szczęście ta pani była jeszcze w miarę miła i nie za bardzo potrafiła mi wytłumaczyć dlaczego np. w Krakowie, we Wrocławiu, czy na setkach innych kirkutów można zdjęcia robić, a w Bytomiu nie :echh: Dała więc za wygraną i udawała, że nie widzi jak robię zdjęcia.
Dlatego też, by nie obrażać niczyich uczuć nie dam zdjęć grobów repatriantów żydowskich, czyli grobów powojennych, a jedynie uzupełnię o kilka przedwojennych, których Heniek tu nie dał.

Załączniki:
1.jpg
1.jpg [ 56.58 KiB | Przeglądane 1611 razy ]
2.jpg
2.jpg [ 70.63 KiB | Przeglądane 1611 razy ]
3.jpg
3.jpg [ 57.63 KiB | Przeglądane 1611 razy ]
4.jpg
4.jpg [ 77.2 KiB | Przeglądane 1611 razy ]
5.jpg
5.jpg [ 64.72 KiB | Przeglądane 1611 razy ]
6.jpg
6.jpg [ 72.12 KiB | Przeglądane 1611 razy ]
7.jpg
7.jpg [ 72.89 KiB | Przeglądane 1611 razy ]
8.jpg
8.jpg [ 59.11 KiB | Przeglądane 1611 razy ]
9.jpg
9.jpg [ 73.44 KiB | Przeglądane 1611 razy ]
10.jpg
10.jpg [ 69.75 KiB | Przeglądane 1611 razy ]

Autor:  _hipcia [ 8 sie 2010, o 13:05 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

Zdjęcia ze starego cmentarza w Bytomiu, o którym była mowa powyżej.
Tablica upamiętniająca to miejsce jest na murze bloku przy ul.Piastów Bytomskich 3-5.
Załącznik:
1.jpg
1.jpg [ 67.01 KiB | Przeglądane 1612 razy ]


Należy wejść w tą bramę

Załącznik:
2.jpg
2.jpg [ 38.26 KiB | Przeglądane 1612 razy ]


Udać się za te garaże

Załącznik:
3.jpg
3.jpg [ 50.51 KiB | Przeglądane 1612 razy ]


A tam już stary cmentarz :) Gdyby porównać zdjęcie ze Śl.Biblio (patrzy posty powyżej) to widać, że za dużo się nie zmieniło w ukształtowaniu terenu.
Załącznik:
4.jpg
4.jpg [ 74.81 KiB | Przeglądane 1612 razy ]


Macewy, które się zachowały zostały przeniesione na cmentarz przy Piekarskiej, ale to już Heniek opisał :)

Załączniki:
5.jpg
5.jpg [ 87.31 KiB | Przeglądane 1612 razy ]
6.jpg
6.jpg [ 67.66 KiB | Przeglądane 1612 razy ]

Autor:  Heniek [ 14 lut 2011, o 18:59 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

Decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach kirkut został wpisany do rejestru zabytków województwa śląskiego.

Autor:  Mgiełka [ 14 lut 2011, o 19:12 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

Heniek napisał(a):
Decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach kirkut został wpisany do rejestru zabytków województwa śląskiego.

Takie wiadomości cieszą. :brawa:

Autor:  Szamot [ 10 paź 2011, o 09:51 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

Cytuj:
Decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach kirkut został wpisany do rejestru zabytków województwa śląskiego.

Chyba jednak nie do końca.
Cytuj:
Po uchyleniu decyzji o wpisie cmentarza żydowskiego w Bytomiu do rejestru zabytków, wojewódzki konserwator w Katowicach ponownie wszczął procedurę w tej sprawie. Oprócz samej nekropolii ochroną objęte mają zostać także dwa obiekty cmentarne.
Po licznej niegdyś w Bytomiu społeczności żydowskiej nie zachowało się wiele. W miejscach spalonej podczas Nocy Kryształowej synagogi przy pl. Grunwaldzkim i starego cmentarza żydowskiego przy ul. Piastów Bytomskich widnieją pamiątkowe tablice. Namacalnym dowodem przedwojennej wielokulturowości naszego miasta jest obecnie dobrze zachowany cmentarz żydowski. Założony w 1870 r., mieści ponad 2 tysiące macew, często o wysokiej wartości artystycznej.
Najstarsze z nich pochodzą z 1867 r. Jak czytamy w decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków: cmentarz stanowi ważny element w układzie urbanistycznym miasta, rozpoczyna bowiem ciągnący się w kierunku północnym i zachodnim zespół cmentarzy różnych wyznań, usytuowanych przy Piekarskiej. Ze względu na ilość zachowanych w całości lub w części macew zalicza się do jednych z największych cmentarzy żydowskich na Śląsku.
W pobliżu wejścia znajduje się grób wybitnego rabina Maxa Kopfsteina, autora historii bytomskich Żydów. Wśród reszty kunsztem wykonania wyróżniają się również stele nagrobne: rodziny Manneirmerów, Rawacków, Rosenthalów czy Kaiserów.
Do rejestru zabytków wpisane mają być też znajdujące się w południowo – zachodniej części nekropolii budynki: Bractwa Pogrzebowego (z częścią mieszkalną i dwiema dobudówkami gospodarczymi) i Domu Pogrzebowego. Obiekty wzniesione zostały w drugiej połowie XIX wieku w stylu szkoły berlińskiej (uproszczony gotyk).
Przy ogrodzeniu od strony północnej architekt Marek Miodoński i bytomski rzeźbiarz Stanisław Pietrusa wznieśli "Ścianę Pamięci", złożoną z macew uratowanych ze starego cmentarza (który mieścił się przy ul. Piastów Bytomskich). W pobliżu umieszczono pomnik Żydów holenderskich, ofiar pracy przymusowej na Śląsku w czasie II wojny światowej.

Info ze strony: http://www.bytom.pl/pl/10/1317980750/4

Autor:  bo_dzioo [ 19 gru 2011, o 23:55 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

Zasadniczo można kirkut odwiedzić w godzinach wyszczególnionych na tabliczce (niestety nie zapamiętałem jakich), jednak na fotografowanie krzywo się patrzą, co nie znaczy, że nie da się zrobić zdjęć ;]

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Autor:  Szamot [ 6 lut 2012, o 13:43 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

Cmentarz żydowski w Bytomiu w końcu zabytkiem.

Cytuj:
Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków województwa śląskiego cmentarz żydowski przy ul. Piekarskiej w Bytomiu.
Wpis do rejestru zabytków obejmuje teren cmentarza, układ kwater i alei, budynek bractwa pogrzebowego z przybudówkami gospodarczymi, dom pogrzebowy z dawną wozownią, bramy w ogrodzeniu oraz ogrodzenie od strony zachodniej i południowej.

Źródło: http://www.bytom.pl/pl/10/1328276473/4

Autor:  aza_zel [ 4 mar 2014, o 17:02 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

Coś mało popularny jest wątek bytomskiego kirkutu na tym forum, a przynajmniej w mało fot obfituje. Dorzucam kilka swoich, z czerwca i sierpnia 2013 r.
Bytomski kirkut jest dla mnie miejscem niezwykłym, a wszystkich zainteresowanych jego historią zachęcam do odwiedzin. Pani, która opiekuje się nekropolią dużo zyskuje przy bliższym poznaniu :) a do tego jest prawdziwą skarbnicą wiedzy na temat swojego
"podopiecznego". Z foceniem problemu nie było żadnego - przynajmniej w moim wypadku wystarczyło podpisanie stosownego papierka, wylegitymowanie się i w bonusie dostałam jeszcze garść ciekawostek dotyczących kirkutu.
Dla zainteresowanych jeszcze trochę fotek http://okruchycodziennoci.blogspot.com/2012/09/cmentarz-zydowski-w-bytomiu.html

Załączniki:
AAP1290173.jpg
AAP1290173.jpg [ 245.25 KiB | Przeglądane 2103 razy ]
AAP1290253.jpg
AAP1290253.jpg [ 137.53 KiB | Przeglądane 2103 razy ]
AAP1290264.jpg
AAP1290264.jpg [ 215.66 KiB | Przeglądane 2103 razy ]
zanurzone w zieleni.jpg
zanurzone w zieleni.jpg [ 228.55 KiB | Przeglądane 2103 razy ]
AIMG_2185.JPG
AIMG_2185.JPG [ 241.37 KiB | Przeglądane 2103 razy ]
AP1290010.jpg
AP1290010.jpg [ 232.01 KiB | Przeglądane 2103 razy ]
P1290151.JPG
P1290151.JPG [ 236.34 KiB | Przeglądane 2103 razy ]

Autor:  Aga [ 4 mar 2014, o 17:43 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

aza_zel napisał(a):
Z foceniem problemu nie było żadnego - przynajmniej w moim wypadku wystarczyło podpisanie stosownego papierka, wylegitymowanie się

Pierwsze słyszę, że aby zrobić parę fotek na cmentarzu trzeba się wylegitymować :shock:

Autor:  aza_zel [ 4 mar 2014, o 18:23 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

widać co nekropolia to obyczaj :) też się z tym nigdzie indziej nie spotkałam, może zadziałał element zaskoczenia :lol:

Autor:  _hipcia [ 5 mar 2014, o 10:03 ]
Tytuł:  Re: Bytom (woj. śląskie)

Aga napisał(a):
aza_zel napisał(a):
Z foceniem problemu nie było żadnego - przynajmniej w moim wypadku wystarczyło podpisanie stosownego papierka, wylegitymowanie się

Pierwsze słyszę, że aby zrobić parę fotek na cmentarzu trzeba się wylegitymować :shock:


To i tak idzie, a raczej przyszło nowe. Mnie zakazano robienia zdjęć.

Strona 1 z 2 Strefa czasowa: UTC + 1
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
http://www.phpbb.com/