Zarejestruj    Zaloguj    Dział    Szukaj    FAQ

Strona główna forum » Eksploracja » Judaika » Cmentarze żydowskie » Kirkuty - Śląskie




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 5 ] 
Autor Wiadomość
 Tytuł: Żywiec
 Post Napisane: 15 sty 2012, o 23:04 
Offline
Administrator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 08:44
Posty: 3508
Lokalizacja: Kraków
Imię: Jarek
Ze względu na przywilej "de non tolerandis judaeis" nadany w 1626 roku przez królową Konstancję, który został potwierdzony w XVIII wieku przez cesarza Józefa II Żydzi zmuszeni byli osiedlać się na obrzeżach Żywca lub w okolicznych wioskach, dlatego też największe skupiska ludności żydowskiej pojawiły się w Zabłociu (obecnie dzielnica Żywca), Sporyszu, Szuchej Beskidzkiej czy Milówce.
Społeczność żydowska w Zabłociu rozwijała się na tyle prężnie, że w 1864 roku utworzono tam gminę wyznaniową, która z biegiem lat rozrosła się znacznie - wybudowano dwie synagogi, mykwę, szkołę żydowską i oczywiście założono cmentarz.
Dostępne informacje na temat żywieckiego kirkutu podają ogólnie XIX wiek jako datę jego założenia. Ponieważ najstarsza zidentyfikowana macewa pochodzi z 1853 roku można chyba przyjąć, że cmentarz (pewnie nieformalnie) funkcjonował w tym miejscu na kilkanaście lat przed utworzeniem gminy wyznaniowej.
Dzisiaj jedynym namacalnym śladem dawnej obecności Żydów w Żywcu jest zachowany (przynajmniej w części) kirkut z około 400 nagrobkami, które przetrwały między innymi dzięki fundacji "Pamięć, Która Trwa" - jej przedstawiciel jest opiekunem cmentarza i to dzięki niemu nie musieliśmy skakać przez płot :D

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Na cmentarzu pochowany jest między innymi porucznik Walter Munk, podporucznik artylerii C-K, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, odznaczony krzyżem Virtuti Militari, dowódca artylerii pociągu pancernego "Zagończyk" podczas obrony Zamościa, zmarły 20 września 1920 roku na skutek odniesionych ran.


Obrazek

Obrazek

Dawniej kirkut otaczały stare drzewa, dzisiaj tło dla macew stanowią głównie zabudowania zakładów i hurtowni

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Ostatniego pochówku na żywieckim cmentarzu dokonano w 1946 roku.
Co ciekawe, na grobie Bernarda Gutermana - jest to zwykły kamień z odręcznie wyrytą inskrypcją - napisano, że "zginął", co mogłoby świadczyć ...

Obrazek

Obrazek

Pod murem cmentarza ustawiono pomniki, które wcześniej bezładnie walały się na terenie cmentarza (oczywiście część pomników, szczególnie tych, które zostały wykonane z marmuru lub bardziej wartościowego kamienia zniknęło bezpowrotnie, zarówno w czasie jak i po zakończeniu wojny).

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Kirkut graniczy z cmentarzem katolickim. Póki co próby zaanektowania żydowskiej nekropolii spełzły na niczym (o dziwo zdecydowany opór stawili w tej materii sami hierarchowie kościoła katolickiego), ale kto wie co przyniesie nam najbliższa przyszłość.

Obrazek

Na koniec link do strony Żydzi na żywiecczyźnie gdzie wśród powojennych (dzisiaj już archiwalnych) zdjęć można zobaczyć ruiny spalonego domu przedpogrzebowego.

_________________
"Tylko dwie rzeczy są nieskończone: wszechświat oraz ludzka głupota, choć nie jestem pewien co do tej pierwszej"
Albert Einstein


Góra 
 Zobacz profil GG  
 
 Tytuł: Re: Żywiec
 Post Napisane: 16 sty 2012, o 07:47 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 20:46
Posty: 4440
Lokalizacja: Rybnik
Pochwały: 1
Imię: Małgosia
Byliście... pięknie.

Ciekawie zespolona ta jedna macewa.

_________________
Rybniccy Żydzi
Szuflada Małgosi


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Żywiec
 Post Napisane: 16 sty 2012, o 19:10 
Offline
Przyjaciel
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 29 maja 2009, o 21:58
Posty: 3802
Lokalizacja: Jankowice
Pochwały: 1
Imię: Renata
Poszycie jest hm... dość zacne. Czy ten teren nie jest podmokły? Wygląda jakby trawsko miało idealne warunki do wegetacji :-) Część macew wykonano z łatwo rozwarstwiającego się kamienia. Bez rzetelnej konserwacji zniszczeją do cna, a obawiam się, że na nic więcej poza uporządkowaniem terenu nie można liczyć.


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Żywiec
 Post Napisane: 16 sty 2012, o 19:41 
Offline
Administrator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 08:44
Posty: 3508
Lokalizacja: Kraków
Imię: Jarek
_hipcia napisał(a):
Ciekawie zespolona ta jedna macewa.

Też mi się spodobała :D

Teren nie jest podmokły, ale trawsko porastające kirkut jest faktycznie imponujące - odnoszę wrażenie, graniczące z pewnością (kilka razy mało nie wywinąłem orła), że gdyby dokładnie oczyścić teren cmentarza można by odkryć jeszcze wiele macew, pomników i kamiennych obramowań mogił, szczególnie w środkowej części kirkutu.

_________________
"Tylko dwie rzeczy są nieskończone: wszechświat oraz ludzka głupota, choć nie jestem pewien co do tej pierwszej"
Albert Einstein


Góra 
 Zobacz profil GG  
 
 Tytuł: Re: Żywiec
 Post Napisane: 15 lip 2020, o 20:59 
Online
Administrator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 27 maja 2009, o 08:40
Posty: 7468
Lokalizacja: Dąbrowa Górnicza
Imię: Leszek
Co prawda autorkę artykułu poniosła nieco fantazja:
Cytuj:
ponad ziemię wystawało zaledwie kilka macew

ale wiadomość doskonała:

Cytuj:
Zabytkowy kirkut wypiękniał dzięki darczyńcy, katolikowi
Ewa Furtak | 15 lipca 2020 | 07:41

Prywatny przedsiębiorca uporządkował zabytkowy cmentarz żydowski w Żywcu. - Mam marzenie, żeby tak wyglądały wszystkie kirkuty w Polsce - mówi Dorota Wiewióra, szefowa Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Bielsku-Białej. Gmina potrzebuje wsparcia na jego utrzymanie.


Żydowski kirkut powstał jeszcze w XIX wieku. Pochowany tutaj jest m.in. Walter Munk, podporucznik artylerii Cesarskiej i Królewskiej Armii i Wojska Polskiego, bohater wojny z bolszewikami w 1920 roku odznaczony pośmiertnie orderem Virtuti Militari.

Wandale poprzewracali macewy

Po wojnie nekropolia zaczęła niszczeć rozleciało się ogrodzenie, macewy poprzewracali i potrzaskali wandale, teren porósł chwastami i krzakami. W 2005 roku w domu przedpogrzebowym wybuchł pożar, budynek się zawalił. Nie było nawet wiadomo, ile osób jest pochowanych na cmentarzu, ponad ziemię wystawało zaledwie kilka macew.

Gmina Wyznaniowa Żydowska w Bielsku-Białej, który ma nekropolię pod opieką, zajmuje się jeszcze kilkunastoma kirkutami. Gmina liczy dzisiaj zaledwie kilkudziesięciu członków, trudno byłoby jej wygospodarować pieniądze na większe remonty.

Do Doroty Wiewióry, szefowej Gminy Wyznaniowej Żydowskiej zwrócił się prywatny przedsiębiorca z propozycją, że uporządkuje kirkut. Człowiek nie mający żydowskich korzeni, katolik. Pani Dorota, która z chęcią przyjęła pomoc, była pewna, że darczyńca skosi trawę, uporządkuje zieleń i może wykona jeszcze jakieś drobne prace, nie spodziewała się aż takiego przedsięwzięcia.

Przedsiębiorca tymczasem zlecił wydobycie macew, które poddane zostały renowacji, potem ponownie osadzono je na postumentach. Okazało się, że jest ich na kirkucie aż pół tysiąca, zajmują cały cmentarz. Wyremontowano także bramę i ogrodzenie. Oczywiście, wszystko to po konsultacjach z konserwatorem zabytków.

Potrzebne są pieniądze na bieżące utrzymanie

Efekt wykonanych prac jest imponujący. Przedsiębiorca nie wspomógł Gminy Wyznaniowej Żydowskiej dla rozgłosu, na razie nie udało się go namówić, by do publicznej wiadomości podać jego dane. - Nie zdradził nam także, ile kosztowały go wykonane prace. Patrząc jednak na efekty łatwo się domyślić, że niemało - mówi Dorota Wiewióra.

To nie koniec problemów, bo odnowiony kirkut trzeba jeszcze na bieżąco porządkować - kosić trawę, usuwać chwasty, sprzątać opadłe liście. Na to także potrzebne są środki. Gmina Wyznaniowa Żydowska ma nadzieję, że uda się jej zdobyć wsparcie, np. od samorządu.


https://bielskobiala.wyborcza.pl/bielsk ... ikowi.html

_________________
Jeśli gdzieś nie wyświetlają się moje zdjęcia, proszę o PM.

— Patrz, Kościuszko, na nas z nieba! —
raz Polak skandował
i popatrzył nań Kościuszko,
i się zwymiotował.
K.I.Gałczyński


Góra 
 Zobacz profil GG  
 
Dodaj do: Dodaj do Gadu-Gadu Dodaj do Grono.net Dodaj do Twitter Dodaj do Blip Dodaj do Flaker Dodaj do Pinger Wypowiedź dla Wykop Wypowiedź dla Facebook Wypowiedź dla Gwar Wypowiedź dla Delicious Wypowiedź dla Digg Wypowiedź dla Google Wypowiedź dla Reddit Wypowiedź dla YahooMyWeb Śledzik Dodaj do Kciuk.pl Dodaj do Spinacz.pl Dodaj do Yam.pl
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 5 ] 

Strona główna forum » Eksploracja » Judaika » Cmentarze żydowskie » Kirkuty - Śląskie


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

 
 

 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL

[ Time : 0.199s | 17 Queries | GZIP : Off ]